"Bize özel bir program lazım" cümlesiyle gelen müşterilerimin yaklaşık yarısına özel yazılım satmam; çünkü ihtiyaçları hazır bir çözümle görülür. Diğer yarısı ise yıllardır Excel'de ve uymayan hazır programlarda süründüğü için zaten geç kalmıştır. Bir yazılım uzmanı olarak bu ayrımı nasıl yaptığımı anlatayım.

Hazır çözümün sınırı

Hazır program; muhasebe, ön muhasebe, standart e-ticaret gibi herkeste aynı işleyen süreçler için neredeyse her zaman doğrudur. Ucuzdur, test edilmiştir, yarın da var olacaktır. Sınır şurada başlar: işletmenizi farklı kılan süreç — sizi rakipten ayıran o kendine has iş akışı — hazır kalıba girmez. Kalıba girmeye zorlarsanız, programa değil programın eksiğine eleman çalıştırırsınız.

Özel yazılımın gerçek maliyeti

Özel yazılımın fiyatına bakıp ürkmeden önce diğer kefeye şunları koyun: her ay hazır programa ödenen lisans, kalıba uymayan işler için harcanan mesai, çift veri girişi, insan hatası. Çoğu projede özel yazılım kendini 12-24 ayda amorti eder; üstelik kaynak kodu sizde olduğu için kimseye kira ödemezsiniz.

Karar verdiren 5 soru

  1. Bu süreci hazır programların kalıbına sokabildik mi, yoksa eğip büküyor muyuz?
  2. Aynı veriyi birden fazla yere mi giriyoruz?
  3. "Program bunu yapamıyor" cümlesi ayda kaç kez kuruluyor?
  4. Süreç bize rekabet avantajı sağlıyor mu? (Sağlıyorsa kalıba emanet etmeyin.)
  5. Yazılıma harcanacak tutar, 18 aylık verimsizlik maliyetinin altında mı?

İlk üçe "evet" diyorsanız konuşmaya değer.

Karma yaklaşım: ikisinin iyisi

Sık uyguladığım orta yol: standart kısımlar için hazır altyapı, sizi siz yapan kısım için üstüne özel modül. Örneğin hazır e-ticaret scriptimin üzerine bayi fiyatlandırması ya da üretim takibi eklemek; sıfırdan yazmanın maliyetine katlanmadan özel çözüme kavuşmanın en ekonomik yoludur.

Doğru soru "özel yazılım kaç para?" değil, "bu verimsizlik ayda kaç para?" sorusudur.

— Yankı Metin Budak

Sahadan bir örnek

Bir ofis mobilyası üreticisi; teklifleri Word'de, siparişleri telefonda, üretimi akıllardaydı. Hazır ERP'ler ya çok ağır ya çok yabancıydı. Birlikte teklif → sipariş → üretim → teslim akışını birebir kendi çalışma biçimlerine göre yazdık. Sonuç: teklif hazırlama süresi dakikalara indi, "o sipariş ne oldu?" telefonları bitti. Sizin süreciniz için hangi yol doğru? Hizmetlerime göz atın ya da doğrudan sorun — gerekmiyorsa "gerekmiyor" derim.